“ซุนจื่อปิงฝ่า” ตำราพิชัยสงคราม

ซุนจื่อปิงฝ่า 孙子兵法เป็นบทนิพนธ์ทฤษฎีการทหารยิ่งใหญ่ที่สุดในสมัยโบราณของจีน และก็เป็นหนึ่งใน

หนังสือโบราณของจีนที่มีบทบาทต่อโลกมากที่สุดและกว้างขวาง

ความคิดในการวางแผนกุศโลบาย และความคิดทางปรัชญาที่บรรยายไว้ในหนังสือเล่มนี้ ได้นำไปใช้ในด้านการทหาร การเมือง  เศรษฐกิจและด้านอื่นๆ อย่างกว้างขวาง

ซุนจื่อปิงฝ่า เขียนในสมัยที่ห่างจากปัจจุบัน 2,500 ปีก่อน จึงถือได้ว่าเป็นบทนิพนธ์เกี่ยวกับทฤษฎีการทหารที่เก่าแก่ที่สุดในโลก เมื่อเทียบกับ ”On War” หนังสือทฤษฎีการทหารที่เขียนโดยนายคราว์เซวิทส์ นักการทหารชาวยุโรป ซุนจื่อปิงฝ่า มีประวัติยาวนานกว่าถึง 2,300 ปี

นายซุนอู่ ผู้เขียน ซุนจื่อปิงฝ่า เป็นนักการทหารผู้ยิ่งใหญ่ ในสมัยชุนชิวจั้นกั๋ว春秋战国ของจีน เขาได้รับการยกย่องเป็น ปรัชญาเมธี การทหารสมัยนั้นประเทศจีนยังไม่ได้รวมตัวเป็นเอกภาพ ยังแบ่งเป็น ก๊กใหญ่น้อยต่างๆหลายก๊ก

เพื่อหนีภัยสงคราม ซุนอู่ได้เดินทางไปอยู่ก๊กอู๋ กษัตริย์ก๊กอู๋แต่งตั้งให้เขาเป็นแม่ทัพใหญ่ ซุนอู่ ผู้มีความสามารถพิเศษด้านการทหาร ได้บัญชาทหารก๊กอู๋ เพียง 3 หมื่นคนสามารถเอาชนะทหารรุกรานของก๊กสู่ที่มีจำนวนถึง 2 แสนคนได้ ได้สร้างชื่อเสียงและอิทธิพลอย่างสูงในบรรดาก๊กต่างๆ

ต่อมาซุนอู่ได้รวบรวมและบรรยายสรุปประสบการณ์การทหารและการทำศึกสงครามของสมัยก่อนและสมัยชุนชิวจั้นกั๋ว เขียนเป็น ซุนจื่อปิงฝ่าขึ้น อธิบายกฎเกณฑ์การทหารทั่วไป สร้างเป็นระบบทฤษฎีการทหารที่สมบูรณ์ขึ้นทั้งชุด

ซุนจื่อปิงฝ่ามีตัวอักษรจีนทั้งหมดกว่า 6,000 ตัว แบ่งเป็น 13 บท แต่ละบทมีความคิดหลักหนึ่งประการ เช่น บทกลยุทธ์ได้บรรยายเงื่อนไขในการทำสงครามว่า ภายใต้สภาพเช่นใดจึงจะดำเนินการรบได้

เขาได้ชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างสงครามกับการเมืองและเศรษฐกิจอย่างลึกซึ้ง และสรุปว่า ปัจจัย 5 ประการที่จะทำให้แพ้หรือชนะสงครามคือ การเมือง เวลา ความได้เปรียบทางภูมิประเทศ แม่ทัพผู้บัญชาการและระบบกฎหมาย

ปัจจัยที่สำคัญที่สุดคือปัจจัยด้านการเมือง บทว่าด้วย การทำศึก บรรยายว่าควรจะดำเนินการรบอย่างไร บทว่าด้วยกลวิธีการรุก แนะนำว่าจะเข้าโจมตีดินแดนข้าศึกอย่างไร

ซุนอู่เห็นว่าช่วงชิงชัยชนะและ ความสำเร็จมากที่สุดด้วยค่าทดแทนที่น้อยที่สุด คือใช้กลยุทธ์ชนะสงครามโดยไม่ต้องรบ พิชิตเมืองของข้าศึก โดยไม่ต้องใช้กำลังเข้าตีหักโหม และกำจัดข้าศึกโดยไม่ต้องใช้เวลานาน

เพื่อบรรลุเป้าหมายดังกล่าว ซุนอู่ให้ความสำคัญเป็นพิเศษแก่การใช้กลยุทธ์ในการเอาชนะสงคราม เขาชี้ว่ากลยุทธ์ดีที่สุดในการบัญชากองทหาร ก็คือการสามารถเอาชนะด้วยกุศโลบายทางการเมือง รองลงไปคือใช้วิธีการทางการทูต ถัดจากนั้นจึงจะเป็นการใช้กำลังอาวุธ

ส่วนกลยุทธ์ที่ด้อยที่สุดคือยกทัพตีเมือง การที่จะใช้กลยุทธ์ในการโจมตีอย่างได้ผล ไม่เพียงแต่ต้องตระหนักดีถึงกำลังที่แท้จริงของตนเองเท่านั้น หากยังจะต้องรู้สภาพของฝ่ายตรงข้าม

ในบทว่าด้วย การใช้จารชน ซุนอู่ชี้ให้เห็นว่า ถ้าอยากรู้สภาพข้าศึก ก็ต้องสันทัดในการใช้จารชนแบบต่างๆไปรวบรวมสะสมข่าวกรองให้ได้มากที่สุด

ซุนจื่อปิงฝ่า ได้รวบรวมเอาความคิดทางปรัชญาอันล้ำค่ามากมาย เช่นสำนวน รู้เขารู้เรา รบร้อยครั้งชนะร้อยครั้งกลายเป็นสำนวนติดปากชาวจีน  ซุนจื่อปิงฝ่า เป็นตำราพิชัยสงครามที่เต็มไปด้วยความคิดวิภาษวิธี

หนังสือได้บรรยายถึงสภาพที่เป็นปฏิปักษ์และการเปลี่ยนแปลงของคู่ความขัดแย้งต่างๆ  เช่น  ข้าศึกกับตนเอง  เจ้าภาพกับผู้มาเยือน กำลังมากกับกำลังน้อย ฝ่ายเข้มแข็งกับฝ่ายอ่อนแอ ฝ่ายโจมตีกับฝ่ายตั้งรับ ชัยชนะกับพ่ายแพ้ สิ่งที่เป็นประโยชน์กับสิ่งเป็นภัยเป็นต้น

ซุนจื่อปิงฝ่าได้กำหนดยุทธศาสตร์และยุทธวิธีบนพื้นฐานของการค้นคว้าศึกษาความสัมพันธ์ของคู่ความขัดแย้ง และเงื่อนไขการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ ความคิดวิภาษวิธีในซุนจื่อปิงฝ่าเป็นหลักสำคัญอย่างยิ่งในประวัติศาสตร์ การพัฒนาของปรัชญาวิภาษวิธีของจีน

ซุนจื่อปิงฝ่า ตำรงพิชัยสงครามเล่มนี้เป็นคลังที่รวมแห่งกลยุทธและกุศโลบาย นักการทหารแต่ละยุคสมัยได้นำไปใช้กันอย่างกว้างขวาง ชื่อกลยุทธ์ ตำนาน เรื่องราวต่างๆในตำราเล่มนี้ เป็นที่แพร่หลายในหมู่ชาวจีนทั้งหลาย แม้กระทั่งเด็กและสตรีก็พูดกันติดปาก

ระบบความคิดการทหารและระบบปรัชญาอันละเอียดรอบคอบ หลักตรรกะที่ลึกซึ้ง  ยุทธศาสตร์และยุทธวิธีที่พลิกแพลงผันแปรไม่สิ้นสุดใน ซุนจื่อปิงฝ่า มีอิทธิพลกว้างขวางและยาวไกลต่อแวดวงความคิดทางการทหารในขอบเขตทั่วโลก

ตำราพิชัยสงครามโบราณที่มีชื่อเสียงโด่งดังเล่มนี้แปลเป็นภาษาต่างๆถึง 29 ภาษา เช่นภาษาอังกฤษ รัสเซีย เยอรมนี ญี่ปุ่นและภาษาอื่นๆเป็นต้น เผยแพร่ไปในประเทศต่างๆทั่วโลก มีหลายประเทศ ได้กำหนดให้ซุนจื่อปิงฝ่าเป็นตำราสอนของสถาบันหรือมหาวิทยาลัยการทหาร

แหล่งข่าวแจ้งว่าในระหว่างสงครามอ่าวเปอร์เซียที่เกิดขี้นในปี 1991 คู่สงครามต่างได้ศึกษาวิจัยซุนจื่อปิงฝ่า เพื่อนำความคิดทางการทหารอันล้ำค่าไปใช้เป็นหลักการศึกสงคราม

ซุนจื่อปิงฝ่าได้นำไปประยุกต์ใช้อย่างกว้างขวางในวงสังคม วงการค้าและด้านอื่นๆ วิสาหกิจและนักธุรกิจทั้งจีนและต่างประเทศจำนวนมาก  ได้ประยุกต์แนวความคิดของ ซุนจื่อปิงฝ่า ในการบริหารธุรกิจ  และการตลาดอย่างได้ผล

แหล่งที่มา  :  http://thai.cri.cn/chinaabc

Comments