หนังสือ“สื่อจี้”

หนังสือสื่อจี้ หรือบันทึกประวัติศาสตร์ เป็นบทนิพนธ์ด้านประวัติศาสตร์ชิ้นยิ่งใหญ่ของจีน ได้บันทึกประวัติศาสตร์โดยผ่านชีวประวัติของบุคคลสำคัญต่างๆ เป็นหนังสือที่มีบทบาทและอิทธิพลกว้างไกลและลึกซึ้งต่อ การวิจัยค้นคว้าประวัติศาสตร์และวรรณคดีในสมัยหลัง

สื่อจี้ประพันธ์ขึ้นในสมัยราชวงศ์ฮั่นตะวันตกห่างจากปัจจุบัน 2,100 ปี โดยได้บันทึกสภาพการเมือง เศรษฐกิจ วัฒนธรรม และประวัติศาสตร์ในระยะเวลา 3,000 ปีตั้งแต่บรรพกาลจนถึง ราชวงศ์ฮั่นตะวันตก เป็นหนังสือประวัติศาสตร์รวมหลายยุคสมัยเล่มแรกที่ใช้แนวเขียนโดยอาศัยชีวประวัติของบุคคลสำคัญเป็นแกนกลาง นับได้ว่า เป็นการริเริ่มวรรณกรรมประเภทบันทึกประวัติศาสตร์ของประเทศจีน

ก่อนที่จะบรรยายคุณค่าของ สื่อจี้ที่มีต่อการศึกษาวิจัยประวัติศาสตร์และวรรณคดี ขอแนะนำซือหม่าเชียน นักประพันธ์ผู้ยิ่งใหญ่ ที่ประพันธ์หนังสือ สื่อจี้เล่มนี้ก่อน

ซือหม่าเชียนเป็น นักประวัติศาสตร์และนักประพันธ์ในสมัยราชวงศ์ฮั่นตะวันตกของจีน บิดาของเขาเป็นขุนนาง ทำหน้าที่บันทึกประวัติศาสตร์ในราชสำนัก ซือหม่าเชียนเป็นคนช่างคิดตั้งแต่เด็ก เขามักจะมีความคิดเห็นที่เป็นตัวของตัวเอง เกี่ยวกับบุคคลและเหตุการณ์สำคัญสมัยก่อนในตำนานต่างๆ

เมื่อเขายังหนุ่มเขาเคยออกเดินทางไปทัศนาจรทั่วประเทศ เพื่อศึกษาชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน ขนบธรรมเนียม สภาพสังคม เศรษฐกิจและเกษตรกรรม เยี่ยมเยือนสถานที่ท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงในท้องถิ่นต่างๆของจีน รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับ บุคคลและเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์

ต่อมาซือหม่าเชียนได้สืบต่อตำแหน่งของบิดาเป็นขุนนางด้านประวัติศาสตร์ สมัยนั้นการบันทึกประวัติศาสตร์ของยุคก่อน ส่วนใหญ่จะแต่งขึ้นในสมัยที่จีนยังแบ่งเป็นแคว้นเล็กแคว้นน้อย มีอำนาจรัฐแตกแยกกระจัดกระจาย ดังนั้นบรรดาผู้ประพันธ์จึงมักจะยึดถือทัศนะทางประวัติศาสตร์ที่ต่างกัน

นอกจากนั้นในขณะที่รวบรวมเรียบเรียงหนังสือของคนยุคก่อน ซือหม่าเชียนเตรียมตัวจะประพันธ์หนังสือประวัติศาสตร์เล่มสมบูรณ์ด้วยตนเอง แต่เคราะห์ร้ายที่เขาถูกจักรพรรดิสั่งลงโทษด้วยการตัดอวัยวะเพศเนื่องจากสาเหตุทางการเมือง 

ซือหม่าเชียนถูกทำร้ายทั้งร่างกายและจิตใจอย่างแสนสาหัส แม้ว่าต่อมาราชสำนักจะกลับแต่งตั้งเขาให้เป็นขุนนางชั้นสูงในภายหลัง  แต่สภาพความคิดจิตใจของเขาเปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก

เขาเห็นว่าความหมายเพียงอย่างเดียวที่จะทำให้เขามีชีวิตอยู่ต่อก็คือ  เขียน สื่อจี้ให้เสร็จสมบูรณ์   สื่อจี้หนังสือเล่มยิ่งใหญ่เล่มนี้ ซือหม่าเชียนใช้เวลาเขียนถึง 13 ปี ทั้งเล่มประกอบด้วย 103 บทใช้ตัวอักษรกว่า 5 แสนตัว

สื่อจี้ แบ่งเป็นเปิ่นจี้  เปี่ยว  ซู  สื้อเจียและเลี่ยจ้วน  5 ภาค  สื่อจี้  ได้อาศัยชีวประวัติของจักรพรรดิและบุคคลสำคัญอื่นๆในประวัติศาสตร์เป็นโครงสร้างการประพันธ์

เปิ่นจี้เป็นการบันทึกสภาพความเจริญรุ่งเรืองหรือเสื่อมทรุดของจักรพรรดิองค์ต่างๆ และเหตุการณ์สำคัญๆ ในประวัติศาสตร์

เปี่ยว เป็นตารางที่แสดงเหตุการณ์สำคัญต่างๆของแต่ละยุคสมัยตามลำดับเวลา

ซูคือบทความเกี่ยวกับด้านต่างๆเช่น ดาราศาสตร์ ปฎิทิน การชลประทาน เศรษฐกิจและวัฒนธรรมเป็นต้น

สื้อเจีย  ได้บรรยายประวัติ  เรื่องราวและกิจกรรมของบรรดาเจ้าผู้ครองนครรัฐ

ส่วน เลี่ยจ้วน เป็นชีวประวัติของบุคคลที่มีอิทธิพล ของชนชั้นต่างๆในแต่ละยุคสมัย และยังมีบทความบางบทได้บันทึกความเป็นมาและประวัติของชนชาติส่วนน้อยด้วย

ภาคเปิ่นจี้  สื้อเจียและเลี่ยจ้วนเป็น 3 ภาคที่เป็นส่วนประกอบสำคัญของหนังสือเล่มนี้ ทั้ง 3 ภาคนี้ล้วนเป็นการบันทึกประวัติศาสตร์โดยผ่านเรื่องราวชีวประวัติบุคคล ด้วยเหตุนี้ซือหม่าเชียนจึงเป็นผู้คิดค้นรูปแบบการประพันธ์หนังสือประวัติศาสตร์แนวใหม่ที่เรียกกันว่า จี้จ้วนถี่  ซึ่งแปลว่าบันทึกประวัติศาสตร์ด้วยชีวประวัติของบุคคลสำคัญ

ในสายตาของคนจีน สื่อจี้ เป็นหนังสือบันทึกประวัติศาสตร์ตามสภาพความเป็นจริง สมัยก่อนขุนนางจะถืองานการปรับปรุงเพิ่มเติมเรื่องราวประวัติศาสตร์เป็นการสรรเสริญเยินยอคุณงามความดีของจักรพรรดิผู้ทรงปรีชาสามารถ และเสนาบดีผู้จงรักภักดี หรือเป็นการชื่นชมสภาพความมั่งคั่งของรัชกาลของตนอย่างพงศาวดาร

แต่ซือหม่าเชียนไม่ได้เลียนแบบคนสมัยก่อน เขาจะประพันธ์โดยเน้นสภาพความเป็นจริง เขาได้เชื่อมโยงการเมือง เศรษฐกิจ การทหารและวัฒนธรรม ตลอดจนดาราศาสตร์ ภูมิศาสตร์และประเพณีนิยมให้เข้าด้วยกันเป็นองค์เอกภาพ สร้างโลกประวัติศาสตร์ที่มีสีสันและมีชีวิตชีวาแก่ผู้อ่าน เนื่องจากตนมีประสบการณ์ถูกลงโทษอย่างไม่เป็นธรรม

ซือหม่าเชียนให้ความสำคัญเป็นพิเศษต่อพลังชีวิต และคุณค่าของตัวบุคคล ดังนั้น สื่อจี้ จึงต่างกันกับหนังสือพงศาวดารของราชวงศ์สมัยก่อนตรงที่เปี่ยมไปด้วยความรักและความชังที่เด่นชัด

ในหนังสือนอกจากจะเขียนโจมตีและเสียดสี ชนชั้นปกครองของสังคมศักดินา โดยเฉพาะราชสำนักฮั่นแล้วยังได้บันทึกการเคลื่อนไหวของประชาชนในการต่อต้านการปกครองแบบเผด็จการและทารุณกรรม ได้กล่าวชื่นชมบุคคลชั้นต่ำที่มีคุณความดีอย่างกระตือรือร้น และได้วาดภาพอันยิ่งใหญ่ให้วีรบุรุษผู้มีจิตใจรักชาติ

เหตุการณ์จำนวนมากถ้าพิจารณาด้วยทัศนะของราชสำนัก  และแนวคิดทางจริยธรรมแล้ว ล้วนเป็นสิ่งที่ไม่ถูกต้อง แต่ในสายตาของซือหม่าเชียน กลับเป็นเหตุการณ์ที่มีคุณค่าและควรแก่การบันทึกไว้ทั้งนั้น

สื่อจี้ มีคุณค่าสูงยิ่งทางด้านวรรณคดี ได้อาศัยสภาพความจริงในประวัติศาสตร์สร้างภาพบุคคลขึ้นอย่างมีชีวิตชีวา เช่น ภาพชาวนาที่องอาจกล้าหาญก่อการกบฏต่อต้านการปกครองเผด็จการ   ภาพวีรบุรุษที่มีอุดมคติกว้างไกลแต่ดูท่าทางอ่อนแอ  ภาพบุคคลที่มีความสามารถประเสริฐแต่ปลีกตัวออกจากราชการ  แม่ทัพที่มีวิสัยทัศน์และรบร้อยครั้งชนะร้อยครั้ง มือมีดที่ชื่อสัตย์ที่ยอมเสียชีวิตเพื่อประเทศชาติ ปัญญาชนแสนฉลาดที่เป็นนักวางแผนกุศโลบายสุดยอด ตลอดจนหญิงสาวสวยงามที่หนีตามชายชู้ไปเป็นต้น ภาพลักษณ์ของบุคคลดังกล่าวที่มีชีวิตชีวา เป็นส่วนที่มีสีสันและสำคัญที่สุดของสื่อจี้

สื่อจี้ได้เล่าเรื่องราวในประวัติศาสตร์อย่างถูกต้องตามความจริง เขียนเป็นระบบชัดเจน ใช้ภาษารวบรัดและสละสลวย เข้าใจง่าย สไตล์การบันทึกมีความหนักแน่นและสนุกสนาน ถือว่าเป็นบทนิพนธ์ด้านประวัติศาสตร์ที่มีความสำเร็จสูงสุดของจีน

แหล่งที่มา  :  http://thai.cri.cn/chinaabc

Comments