ลี่เจียง 丽江古城

 
 
เมืองเก่าลี่เจียงตั้งอยู่มณฑลยูนนาน   เป็นเมืองที่มีภูมิทัศน์ธรรมชาติที่เรียบง่าย งดงามแปลกตา มีวัฒนธรรม และประเพณีท้องถิ่นของชนชาติน่าซีที่มีเอกลักษณ์
 
 
 

เมืองเก่าลี่เจียงได้สร้างขึ้นราวปลายคริสต์ศตวรรษที่ 12 ถึง กลางคริสต์ศตวรรษที่ 13 ซึ่งเป็นปลายราชวงศ์ซ่ง ต้นราชวงศ์หยวน ตั้งอยู่บนที่ราบสูงเหนือระดับน้ำทะเล 2,400 เมตร มีเนื้อที่ประมาณ 4 ตารางกิโลเมตร โดยอยู่บริเวณเชิงเขาหิมะ "มังกรหยก" หรือ 玉龙山"อี้ว์หลงซัน" ซึ่งมียอดเขาที่ปกคลุมด้วยน้ำแข็งตลอดทั้งปี ในบริเวณดังกล่าวนี้ มีชนชาติต่างๆ กว่า 10 ชนชาติอาศัยอยู่ อาทิ น่าซี ลี่ซู่ ผู่หมี่ ฮั่น ไป๋ อี๋ และทิเบต เป็นต้น ชนชาติน่าซีมีประชากรคิดเป็นประมาณร้อยละ 70 ของประชากรทั้งหมดในท้องถิ่นแห่งนี้

ลักษณะพิเศษของเมืองเก่าลี่เจียงคือ "เมืองสร้างขึ้นเลียบลำน้ำ และธารน้ำอยู่เลียบเมือง" ส่วนสระน้ำ "มังกรดำ" หรือ "เฮยหลงถัน" ที่อยู่ทางภาคเหนือเป็นแหล่งน้ำสำคัญที่หล่อเลี้ยงเมืองเก่าแห่งนี้ น้ำที่ไหลออกจากสระน้ำมังกรดำเลี้ยวคดและวกไปวนมาจากทิศเหนือลงสู่ทิศใต้และแบ่งเป็นสายธารเล็กๆ จำนวนมาก  ในบริเวณเมืองเก่าแห่งนี้ บ้างก็ไหลล้อมตามบ้านเรือน บ้างเลี้ยวคดไป ตามถนนหนทาง ก่อให้เกิดเป็นภาพถนนสายสำคัญที่อยู่ริมฝั่งน้ำ ตรอกเล็กซอยน้อยริมธาร และตึกรามบ้านช่องที่ตั้งอยู่ริมน้ำ

งานก่อสร้างอีกอย่างหนึ่งที่เป็นจุดสนใจของเมืองเก่าลี่เจียง คือ สะพานที่มีจำนวนมากถึง 354 สะพาน ซึ่งพาดผ่านลำคลองสายต่างๆ จนกล่าวได้ว่า พื้นที่ทุกตารางกิโลเมตรจะมีสะพานถึง 93 สะพาน โดยมีโครงสร้างที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นแบบโค้ง แบบระเบียงยาว เป็นต้น ทั้งที่สร้างด้วยไม้และหิน สะพานเหล่านี้ส่วนใหญ่เป็นสะพานที่ สร้างขึ้นในช่วงสมัยราชวงศ์หมิงและชิง

ชนชาติน่าซีได้สร้างวัฒนธรรมทางชนชาติที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวตั้งแต่ยุคโบราณกาล เนื่องจากมีความสัมพันธ์เกี่ยวเนื่องกับความ เชื่อในศาสนาตงปา ซึ่งมีรากฐานมาจากความเชื่อเรื่องการนับถือภูตผี ของชนชาติน่าซี และได้ซึมซับเอาวัฒนธรรมทางศาสนาของชนชาติ ทิเบตเข้าไว้ด้วยจนเกิดการผสมผสานกัน จนกลายเป็น "วัฒนธรรม ตงปา"
"ตงปา" เป็นภาษาน่าซี หมายความว่า "ผู้มีภูมิปัญญา" วัฒนธรรมตงปาที่สำคัญประกอบด้วยอักษรภาพ คัมภีร์ทางศาสนา ภาพวาด งานศิลปะ ดนตรี การเต้นระบำ ตำหรับตำรา และพิธีกรรมทางศาสนา เป็นต้น อักษรภาพตงปานั้นมีจำนวนทั้งหมด 1,400 ตัว และยังคงใช้อยู่จนกระทั่งทุกวันนี้ จึงได้รับ การยกย่องชมเชยว่า เป็น "อักษรภาพที่มีชีวิตเพียงหนึ่งเดียว ในปัจจุบันของโลก" และได้รับการกล่าวขวัญว่า เป็นมรดกทาง วัฒนธรรมอันทรงคุณค่าของมนุษยชาติ อักษรภาพตงปาได้รับความ สนใจจากวงวิชาการสากลตั้งแต่ทศวรรษปี 1970 และมีผู้ศึกษาวิจัย เรื่องนี้เป็นจำนวนมาก

ส่วนคัมภีร์ทางศาสนานั้น เป็นพระคัมภีร์ที่บันทึกด้วยอักษรภาพ ตงปา โดยปัจจุบันมีประมาณ 4 แสนเล่มเท่านั้น นอกจากจีนแล้ว ยังมีที่  สหรัฐอเมริกา อังกฤษ และฝรั่งเศส เป็นต้น ต่างก็ได้เก็บรักษาคัมภีร์ ทางศาสนาตงปาไว้ แค่ในหอสมุดของรัฐสภาและมหาวิทยาลัย ฮาร์วาร์ดของสหรัฐฯ ก็ได้เก็บรักษาไว้ถึงกว่า 4 พันเล่ม คัมภีร์ทางศาสนาตงปาได้ครอบคลุมเนื้อหาอันอุดมสมบูรณ์ เป็นเอกสารอ้างอิง สำคัญในด้านการศึกษาวิจัยแนวคิดทางปรัชญา ศาสนา ประเพณี สังคมศาสตร์ ประวัติศาสตร์ จริยธรรม ศีลธรรม ความสัมพันธ์ระหว่างชนชาติ วรรณกรรม การออกเสียง และตัวอักษร เป็นต้น

เมืองเก่าลี่เจียงที่มีความเจริญรุ่งเรืองนี้มีประวัติศาสตร์มายาว นานกว่า 800 ปีแล้ว ถนนหนทางสายต่างๆ ที่ไม่ได้ยึด หลักการออกแบบที่ตายตัว บ้านเรือนที่ได้สร้างขึ้นอิงแอบขุนเขา และตามลำน้ำต่างๆ ได้ทำให้เมืองโบราณแห่งนี้เปี่ยมไปด้วยชีวิต ชีวาและมีความใกล้ชิดกับผู้อยู่อาศัย ชนชาติน่าซีที่อาศัยอยู่ในเมือง ลี่เจียงได้รวมกับชนชาติอื่นๆ ร่วมกันสร้างวัฒนธรรมทางชนชาติ อันรุ่งโรจน์ขึ้น ไม่ว่าถนนหนทาง ตรอกเล็กซอยน้อย ซุ้มประตู กำแพงบังตา ระเบียง ลำน้ำ สะพาน หรือเครื่องตบแต่งบ้าน ต่างสะท้อนให้เห็นถึงวัฒนธรรมน่าซีที่รวมทั้งศาสนา สุนทรียศาสตร์ และวรรณกรรมอันงดงามแปลกตาของชนชาติน่าซีเข้าไว้ด้วยกัน  และแสดงให้เห็นถึงเนื้อหาอันอุดมสมบูรณ์ของวัฒนธรรมทางประวัติศาสตร์

คณะกรรมการมรดกโลกได้รับรองให้เมืองเก่าลี่เจียงเป็นมรดกวัฒนธรรมโลกเมื่อปี 1997 โดยให้การประเมินว่า "เมืองเก่าลี่เจียง เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยดั้งเดิมของชนชาติส่วนน้อยที่มีความหมาย สำคัญยิ่ง การดำรงอยู่ของเมืองเก่าลี่เจียงก่อให้เกิดหลักฐานเอกสาร อันล้ำค่าในด้านการวิจัยประวัติศาสตร์การสร้างเมืองของมนุษย์และการวิจัยวิวัฒนาการทางชนชาติของมนุษยชาติ นับเป็นมรดกทาง วัฒนธรรมทรงคุณค่าและเป็นมรดกอันล้ำค่าทั้งของจีนและของโลกอีกด้วย"

แหล่งที่มา  :  รายการพาเที่ยวจีน (ไปเที่ยวเมืองเก่าลี่เจียง)   http://thai.cri.cn

Comments